Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930

Наши новости

ҠОТЛАЙБЫҘ! 9 һәм 10 ноябрь Туймазы ҡалаһында «Оҙон көй - 2018» Төбәк-ара башҡорт халыҡ йырын башҡарыусылар ко.....
С Днем народного единства! 4 ноября - один из главных государственных праздников России!.....
В Башгосфилармонии стартовал юбилейный проект «Nostalgie – ФиларМОҢ. 80 лет за 8 вечеров» В январе 2019 года Башкирская государственная филармония имени Хусаина Ахметова отметит 80-летний юб.....
ЭДО-20! Джаз и не только! Большой концерт Эстрадно-джазового оркестра на сцене ГКЗ "Башкортостан" с участием ведущих звёзд джа.....
Восемь вечеров под знаком БГФ В нынешнем сезоне главная концертная организация республики – Башкирская филармония – вошла в своё т.....
WORLD MUSIC: творческий батл оркестров! Оркестр традиционной музыки города Тэгу, Южная Корея VS Национальный оркестр народных инструментов Р.....
НЕВЕРОЯТНЫЕ ГАСТРОЛЬНЫЕ ПРИКЛЮЧЕНИЯ ЭДО БГФ Звуковую сокровищницу «Мосфильма» пополнил аудиодиск Биг-бэнда Башкирской филармонии.....
С ДНЕМ РЕСПУБЛИКИ БАШКОРТОСТАН! 11 октября Башкортостан празднует День Республики!.....
ГАСТРОЛИ Гастроли коллективов Декабрь 2018.....
ГАСТРОЛИ Гастроли коллективов Ноябрь 2018.....

Независимая оценка качества оказания услуг

ПРОЙТИ ОПРОС

Архив

Статьи

Новости

Полезное

Открытый Республиканский конкурс вокалистов имени Газиза Альмухаметова

Открытый Республиканский конкурс вокалистов имени Газиза Альмухаметова посвящен 100-летию Республики Башкортостан

С 12 по 14 ноября 2018 года в городе Уфе на базе Башкирской государственной филармонии им. Х.Ахметова проводится Открытый Республиканский конкурс вокалистов имени Газиза Альмухаметова.

Подробнее...

Абонементы

Всероссийский старт продажи абонементов

Подробнее...

ЭЛЕКТРОННЫЕ БИЛЕТЫ

Продажа билетов онлайн

Получить всю информацию о  наличии и стоимости билетов  теперь легко: не выходя из дома,   с мобильных устройств, подключенных к сети Интернет.

Подробнее...

Наш репертуар

Сентябрь-Октябрь 2018

Наши партнеры

Министерство культуры Российской Федерации

Министерство культуры Республики Башкортостан

Информационное агентство Башинформ

Культурный мир Башкортостана

2018 - Год Семьи

2018 год объявлен в Башкортостане Годом семьи

ПрессаДонъяны иңләй ҡумыҙ

Вернуться назад

Донъяны иңләй ҡумыҙ

Автор: С. НӘЗИРОВ һөйләште / "Башҡортостан" гәзите

Дата: 02.09.2014

Халҡыбыҙҙың иң боронғо музыка ҡоралдарының береһе булған ҡумыҙ оҫтаһы, Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы артисы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Миңлеғәфүр Зәйнетдиновты республикабыҙҙа ғына түгел, донъяның байтаҡ илдәрендә беләләр. Виртуоз музыкант яңыраҡ Германияла ҡумыҙсылар фестивалендә ҡатнашты һәм ҡумыҙ сәнғәтен донъя кимәлендә үҫтереүгә тос өлөш индергәне өсөн дипломға лайыҡ булды. Ошо сәфәрҙә тыуған уй-фекерҙәрен, күргән-ишеткәндәрен гәзит уҡыусылар менән уртаҡлашыуын һораныҡ.

– Миңлеғәфүр, имен-аман йөрөп ҡайттың, шөкөр. Юлсынан донъя хәлдәре тураһында һорау ғәҙәте бар. Һүҙҙе шунан башлайыҡ: нимәләр күрҙең? Нимәләр ишеттең?

– Германияның Тауха тигән ҡалаһында VIII Халыҡ-ара ҡумыҙсылар конгресс-фестивале үтте. Унда Австрия, Венгрия, Италия, Франция, Норвегия, Япония, Америка, Ҡытай, Вьетнам, Англия, Голландия, Швейцария, Италия, Канада, Иран, Израиль, Бразилия, Колумбия һәм башҡа илдәрҙән вәкилдәр ҡатнашты.

– Ҡарале, Миңлеғәфүр, ҡумыҙға бер ниндәй ҡағы­лышы булмаған илдәр һымаҡ та баһа!..

– Эйе. Ә әле ҡумыҙ 150 илдә таралған. Фести­валгә уларҙың 25 – 30-ынан ғына килделәр.

– Беҙҙән, йәғни Рәсәйҙән, үҙең генә булдыңмы?

– Яҡутстандан – 27 кеше, Баш­ҡорт­остандан – мин, Мәскәүҙән Ольга Прасс ҡатнашты.

– Бәй, Мәскәүҙә лә ҡумыҙ уйнайҙармы?

– Унда “Варган фонды” тигән йәмғиәт бар (ҡу­мыҙ урыҫса варган була). Баш­ҡортостанда ҡу­мыҙ­сылар һәм өз­ләүселәр бәйгеһендә лә ҡатнашты улар. Быйыл апрель айында “Варган фонды” бәйге ойошторҙо. Мин унда ошо йәмғиәттең етәксеһе Ольга Прасс менән бер сәғәт сы­ғыш яһаным. Был бәйге Германияла үтәсәк ҡумыҙ­сылар фестиваленә һайлап алыу туры һымаҡ булды. Шулай итеп, миңә саҡырыу ҡағыҙы килеп төштө.

– Германияның башҡа ҡалаларын күрергә насип булдымы?

– Башта Берлинға барып төштөк, Дрезденда, Лейпцигта булырға тура килде. 7 августа Тауха ҡалаһында фестивалде асыу тантанаһы үтте. Бик күңелле башланды байрам. Һәр илдән бер ҡумыҙсы сығыш яһаны. Артабан көн һайын иртәнге сәғәт туғыҙҙан башлап док­ладтар тыңланыҡ, фекер алыштыҡ. Бөгөн ҡумыҙ сәнғәте ҡайһы бер илдә ныҡ үҫешкән, ҡайһыларында юғалып бара. Киләсәктә был уйын ҡоралын тергеҙеү, халыҡҡа таратыу мәсьәләләре ҡаралды.

– Үҙеңдең сығыштарың тураһында ла һөйлә әле.

– Беҙҙең бер сәғәтлек концерт асыҡ һауала үтте. Мин башҡорт халыҡ көйҙә­рен ҡурайҙа, ағас ҡумыҙҙа уйнаным. Тамашасы яратып ҡабул итте, әйтеүҙә­ренә ҡара­ған­да, концерты­быҙ юғары кимәлдә булды.

– Унда тик ҡумыҙсылар ғына сығыш яһанымы?

– Быға тиклем Таухала төрлө халыҡ музыка ҡоралдарында уй­наусыларҙың кон­церттары үтеп торған. Бы­йыл ҡу­мыҙ­сылар фестиваленә улар ҙа ҡушылды, һәм бик отошло килеп сыҡты, тип уйлайым. Австралиянан, Италиянан, Венгрия­нан кил­гән көслө этно-төркөмдәр булды. Ҡумыҙ моңо төрлө уйын ҡоралдары менән үрелеп барҙы.

– Тауха ниндәйерәк ҡала?

– Матур тәбиғәт ҡоса­ғында ултырған ҙур бул­ма­ған таҙа ҡала. Урам­дарҙа эҙләһәң дә сүп-сар таба ал­маҫһың. Кешеләр бер-береһенә итә­ғәтле, һәр саҡ ярҙам итергә әҙер. Юғары мә­ҙәниәтле ха­лыҡ йәшәй унда.

– Һине тыңлап ул­тыр­ҙым да, үҙебеҙ өсөн йән әсеп ҡуйҙы. Ҡумыҙ иле бу­ла тороп, был илаһи музы­ка ҡоралына иғтибар етең­ке­рәмәй беҙҙә. Ғөмү­мән, ҡумыҙҙың киләсәге бармы?

– Ҡумыҙ ҡурай кеүек үк халҡыбыҙҙың төп милли музыка ҡоралы булып һанала. Аллаға шөкөр, ҡурай хәҙер киң танылыу тапты, ләкин ҡумыҙға әһәмиәт бирелеп етмәне. Беҙҙә генә түгел, байтаҡ илдәрҙә шул уҡ хәл күҙәтелә: гармун, баян, гитара, синтезатор кеүек яңы музыка ҡоралдары барлыҡҡа килгәс, кешелек дәр­рәү шуларға йәбеште. Германияла ла ҡумыҙ сәнғәтен һуңғы йылдарҙа ғына, дәүләт ки­мәленә күтәреп, үҫтерә башланылар. Рәсәйгә кил­гәндә, ул Яҡутстанда ғына киң таралған: Хө­кү­мәт тарафынан иғтибар ҙур, ҡумыҙ сән­ғә­тен үҫ­тереү буйынса хатта махсус программалары бар.

Әлбиттә, Башҡортостанда ла ҡумыҙ һөйөү­се­ләр бихи­сап, төрлө конкурстар үтеп тора. Әгәр был милли музыка ҡоралыбыҙға дәүләт тарафынан иғтибар тағы ла артһа, уны донъя кимә­ленә сыға­рырға мөмкин булыр ине.

– Беҙҙә Ҡурайсылар союзы ойошторолдо. Бәлки, ҡумыҙсы­лар­ға ла ошо хаҡта уйларға кәрәктер?

– Ундай уй бар. Алла бирһә, Ҡумыҙ­сылар союзы ойош­тороп, халыҡ-ара кимәлгә күтәрелербеҙ тип ышанам.

– Киләһе фестиваль ҡайҙа үтәсәк?

– Бөтә донъя ҡумыҙсылары ойош­маһының ҡарарына яраш­лы, Мәскәүҙә була. 2017 йыл­дың йәй айҙарында был ҙур ваҡиғаның шаһиты бу­лыр­быҙ тип өмөтләнәбеҙ.

Өҫтәп шуны әйтке килә: Гер­ма­нияға саҡырыу килгәс, Хөсәйен Әх­мәтов исе­мендәге Баш­ҡорт дәүләт филар­мо­нияһы директоры Фәүзи Хә­сән улы Сафинға индем. Ул: “Үҙебеҙҙең ҡаҙанда ғына ҡай­нап ятырға түгел, барырға, баш­ҡорт ҡу­мыҙ сәнғәтен күрһәтеп, баш­ҡаларҙан да өйрәнеп ҡайтырға кәрәк”, – тип хупланы һәм юл сығымдарын ҡапланы. Рәхмәт уға!

С. НӘЗИРОВ һөйләште / "Башҡортостан" гәзите

Вернуться назад